Haberci Kuş

KORONAVİRÜSÜN TÜRKİYE’YE ETKİSİ (Haftalık Analiz)

KORONAVİRÜSÜN TÜRKİYE’YE ETKİSİ (Haftalık Analiz)
Kubilay Gökberk Özcanlı
Kubilay Gökberk Özcanlı( gokberkozcanli@gmail.com )
155
19 Nisan 2020 - 20:04

18 Nisan 2020 itibariyle grafiklerimiz bir miktar değişti, toplam verilen olduğu sayılardan, 7 günlük (haftalık) ortalamanın değişimine geçiyoruz. Böylece artık vaka eğrimizi ne kadar büktüğümüzü (aşağı doğru inişi) tepe noktaya (salgının bulaşma seviyesinin zirvesi) ne kadar yaklaştığımızı görme imkanımız var.

7 günlük yani haftalık vaka oranları eğrimize göz attığımızda bu eğriyi bükmeye (aşağı doğru iniş) başladığımızı görüyoruz. 15 Nisan ve 17 Nisan 2020 arasından kaleme aldığımız analizlerimizde günlük vaka analizlerini yapmıştık. Haftalık vaka analizlerine geçmemizin iki sebebi var. Birinci sebebimiz ülkemizde resmi olarak ilk vakanın açıklanma tarihi olan 11 Mart’ın üzerinden bir aydan fazla süre geçmiş ve yeterli miktarda veri elde etmiş olmamız, ikinci sebebimiz ise günlük vaka analizlerinin, salgının gidişatı hakkında daha uzun bir sürecin modellenmesine imkan sağlamasının yanında kısa vadeli genel bir modelleme imkanını kısıtlıyor olmasıydı. Haftalık toplam verilerin analizleri ile, hastalığın kuluçka süresi olan 7-14 gün sürelerini daha iyi analiz ederek parçalar halinde, pandemi hakkında daha sağlıklı modellemeler elde etmeyi düşünüyoruz.

İngiltere ve Japonya haricinde genel olarak analizine yer verdiğimiz ülkelerin vaka eğrilerini bükmeye başladığını görüyoruz. Türkiye’de bu ülkelerden biri.

Yukarıda ülkelerin, gerçekleşen üçüncü ölümden günümüze, 7 günlük (haftalık) ölüm eğrisini görüyoruz. Ülkemiz 18 Nisan 2020 itibariyle vaka eğrisini bükmeye (aşağıya doğru iniş) başlamasına karşın ölüm eğrisinde henüz bunu başarabilmiş değil. Bunun başlıca sebeplerinden biri tespit edilen pozitif vakaların, pozitif vaka eğrisine etkisinin, ölümlerin ölüm eğrisine etki süresinden kısa olması. Yani vakaları analiz ettiğimiz süreler içerisinde ölümlerin altyapısı yeni oluştuğu için olumluya gidişi daha geç yakalıyor. Ülkemiz yoğun bakım yatak kapasitesini ve solunum cihazı yeterliliğini koruması durumunda bir süre sonra ölüm eğrisini aşağı doğru bir harekete çevirebilir.

Ölümlerin katlanma süreleri ise artış eğilimde gözüküyor. Ölümlerinin katlanma sürelerinin artması salgının gidişatı adına olumlu bir veridir. Ölümlerin katlanma süresi, gerçekleşen ölüm sayılarına, ne kadar sürede tekrar ulaştığımızı gösterir. Örnek olarak bugün 10 vefat gerçekleştiyse, 20. Ölüme ne kadar uzun sürede ulaşırsak, salgının yayılma hızını düşürmüş oluruz. Türkiye’nin verileri bunu başarmakta olduğunu gösteriyor.

Ölüm oranları ve iyileşme oranlarının birlikte verildiği (yeşil ve kırmızı) grafiğimizde, iyileşme oranlarının ciddi miktarda yükseldiğini görüyoruz. Ölüm oranı grafiğimiz ise, ölüm eğrimizin yükselmesine rağmen, günlük verilerde sayısal olarak birbirine yakın değerler elde etmemizden dolayı daha doğrusal (düz) ilerleme gösteriyor. İyileşme oranlarının yüksek olmasının iki temel sebebi öne çıkıyor. Bunlardan ilki, Türkiye’nin kısıtlı sosyal mesafe önlemlerine rağmen, vaka sayılarını düşük tutabilmesi sebebiyle, enfekte olan kişilerin sağlık sisteminden yararlanabilmiş olması. İkincisi ise Türkiye’nin uzun yıllar üzerine koyarak geliştirmiş olduğu tıp eğitimi gösterilebilir. Doktorlarımız, sundukları çeşitli destekleyici tedavi yöntemleri ile enfekte olan kişileri artışa geçirmiş gözüküyor.

Yukarıda toplam üç grafiğimiz bulunuyor. Bunlardan en üstte sütun şeklinde gösterdiğimiz grafiğimiz tüm verileri (günlük yeni vaka, toplam vaka, toplam ölüm ve toplam iyileşen) sayılarını gösteriyor. Sol altta bulunan grafiğimiz vakaların ve ölümlerin artış hızını gösteriyor. Ülkemizde vakaların ve ölümlerin artış hızı düşme eğilimdedir. Bugün (18 nisan 2020) açıklanan sayılar da genel gidişat açısından iyi anlama geliyor. Özellikle pozitif oranın günlükte %9’lara, toplamda %13’ler seviyesine inmesi, iyileşme oranının ise %13’e yaklaşması sevindirici.

18 Nisan 2020 itibariye toplam pozitif vaka oranımız 7 nisandan itibaren sürekli azalmaktadır. Sağ atta bulunan mor ve siyah iki eğri ile gösterdiğimiz grafikte ise entübe (solunum cihazına bağlı kişiler) ile yoğun bakımda tutulan kişilerin oranlarını görüyoruz. Bu iki verimizden yoğun bakım hasta sayımız 2 nisan itibariyle, entübe hasta sayımız ise 30 mart itibariyle sürekli azalmaktadır.

Ülkemiz 18 nisan 2020 itibariyle salgınla mücadele konusunda en başarılı ülke konumunda olmasada, sınırlı önlemlere rağmen ortaya koyduğu performans ile ümit vaat etmekte.

Tüm bunlara ek olarak salgınla mücadelede en başarılı ülke olmak gibi bir amacımızın zaten olmadığını, önemli olanın tüm imkanlarımız ile sağlık sistemimizi ayakta tutarak insanları yaşatmak olduğunu unutmamalıyız.

Hava durumu
İMSAK-
GÜNEŞ-
ÖĞLE-
İKİNDİ-
AKŞAM-
YATSI-

© Copyrigth 2016 habercikus.com tüm hakları saklıdır. Kod, haber, resim, röportaj gibi her türlü içeriğinin tüm telif hakları habercikus.com’a aittir. habercikus.com sitesinde yer alan bütün yazılar, materyaller, resimler, ses dosyaları, animasyonlar, videolar, dizayn, tasarım ve düzenlemelerimizin telif hakları 5846 numaralı yasa telif hakları korunmaktadır. Bunlar habercikus.com’un yazılı izni olmaksızın ticari olarak herhangi bir şekilde kopyalanamaz, dağıtılamaz, değiştirilemez, yayınlanamaz. İzinsiz ve kaynak belirtilmeksizin kopyalama ve kullanımı yapılamaz. habercikus.com’daki harici linkler ayrı bir sayfada açılır. Yayınlanan yazı ve yorumlardan yazarları sorumludur. habercikus.com’da hiçbir bildirim yapmadan, herhangi bir zaman değişikliğe gidebilir. Bu sitedeki bilgilerden kaynaklı hataların hiçbirinden sorumlu değildir.