KARACA’DAN MECLİS’E KRİTİK TEKLİF: İZİNLİ HÜKÜMLÜLER İÇİN ELEKTRONİK İZLEME VE GÜVENLİK PLANI

CHP’li Karaca’dan Cezaevi İzin Sistemine “Kadın Güvenliği” Odaklı Kanun Teklifi
CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, cezaevinden izne çıkan ya da açık cezaevinden izinle dışarıya çıkıp geri dönmeyen hükümlülerin işlediği kadın cinayetlerini önlemeye yönelik risk değerlendirmesi içeren bir yasa teklifi TBMM’ye sundu. Teklif, ceza infaz sistemindeki kritik bir boşluğu kapatmayı amaçlıyor.

Kadın Cinayetleriyle Sonuçlanabilen “Riskli Boşluk”

Karaca’nın teklifine göre, cezaevinden izin alan veya açık cezaevinden izinli çıkan hükümlüler arasında şiddet geçmişi olanların kadınlara yönelik suç işleme riski göz ardı edilemez bir sorun haline gelmiş durumda. Teklife gerekçe gösterilen vakalar arasında farklı illerden cezaevinden izinle çıkan faillerin kadınlara saldırması ve cinayet işlemesi gibi örnekler yer alıyor.

Komisyon Modeli: Risk Değerlendirme Zorunluluğu

Karaca’nın önerdiği modele göre, ceza infaz kurumlarında “Risk Değerlendirme Komisyonu” kurulacak. Bu komisyon;

• Kurumun yöneticisi (ikinci müdür)

• Psikolog ya da sosyal çalışmacı

• Denetimli Serbestlik uzmanı

• ŞÖNİM (Şiddet Önleme Merkezi) temsilcisi

• Kolluk birimi temsilcisi

gibi çok kurumlu bir yapıdan oluşacak. Ayrıca Baro, Tabip Odası ve mağdur hakları birimlerinden gözlemci olarak katılacak kişiler, yazılı görüş verebilecek.

Güvenlik Planı ve Mağdur Bilgilendirmesi

Risk değerlendirmesinde, hükümlünün daha önceki şiddet ve tehdit geçmişi, mağdur ile temas durumu, silaha erişim olasılığı ve psiko-sosyal risk faktörleri dikkate alınacak. “Yüksek risk” saptanan dosyalarda izin veya denetimli serbestlik şartı olarak elektronik izleme, mağdurun önceden bilgilendirilmesi ve güvenlik planı hazırlanması zorunlu hale gelecek.

Caydırıcı Tedbirler, İyileştirilmiş İnfaz

Teklifte ayrıca, elektronik izleme cihazlarının bozulması, mağdurun bulunduğu alanlara yaklaşılması gibi durumlara karşı anında kapalı cezaevine iade, izin ve denetimli serbestlik hakkının askıya alınması gibi tedbirler de yer alıyor. Böylece “iyi hal” gerekçesinin otomatik ödül mekanizmasına dönüşmesinin önüne geçilmek isteniyor.

Uluslararası Karşılaştırma: Modelin Dayanağı

Karaca’nın teklif metninde İspanya’daki VioGén sistemi, Fransa’daki elektronik kelepçe uygulamaları ve İngiltere’de polis-cezaevi-denetimli serbestlik birimlerinin birlikte çalıştığı sistemler referans veriliyor. Amaç, Türkiye’de benzer bir şeffaf, ölçülebilir ve denetimli risk yönetimi mekanizması kurmak.

Politik Bir Adım: Kadın Haklarının Korunmasında İnfaz Süreci Yeniden Kurgulanıyor

Karaca, teklifi 25 Kasım (Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü) mesajıyla bağdaştırarak, “kadın cinayetlerinin sıradanlaşmasını önleyecek caydırıcı, şeffaf ve mağdur odaklı bir sistem” çağrısı yaptı. Tüm siyasi partilere samimi ve somut adımlar atma çağrısı yapan vekil, kadınların yaşam hakkının korunması için infaz sistemine köklü bir müdahale öneriyor.

UZMAN DEĞERLENDİRMESİ

Kadına yönelik şiddet uzmanları, Karaca’nın teklifini “hayati bir ihtiyaç” olarak nitelendiriyor. Uzmanlara göre, ceza infaz sistemine entegre edilecek risk değerlendirme ve izleme mekanizmaları; mağdur güvenliğini artırırken, failin denetimli süreçlerde çıkardığı riski de sistematik olarak yönetilebilir hale getiriyor. Bu teklif, ceza politikaları ile kadın haklarını birleştiren nadir düzenlemelerden biri olabilir.