DENİZLİ BAROSU’NDAN TBMM’YE ÇAĞRI: “BU KANUN GEÇMESİN!”

Denizli Barosu Çevre Komisyonu Başkanı Av. Egecan Ormancı, baro binası önünde yaptığı basın açıklamasında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülen yeni torba yasa teklifine sert sözlerle karşı çıktı. Açıklamaya Denizli Barosu yönetimi ile çok sayıda avukat da destek verdi.

Ormancı açıklamasında, teklifin ekosistemi, tarımı ve halkın mülkiyet hakkını hiçe saydığını vurguladı. Açıklamanın tamamı şu şekilde:

“Bu kanun teklifinde insan yoktur, çiftçi yoktur, tarım yoktur, doğal hayat ve yaban hayatı yoktur, ekosistem yoktur, sürdürülebilirlik yoktur. Kısa vadede sadece maden ve enerji şirketlerinin çıkarı vardır.

Özellikle zeytinliklerin madenciliğe açılması, ormanlarda izin mekanizmasının gevşetilmesi, meraların enerjiye kurban edilmesi ve kaçak yapılara af getirilmesi gibi hususlar uzun vadeli kamu yararına aykırıdır. Unutulmamalıdır ki, sağlıklı bir çevre olmadan ekonomik kalkınma da sürdürülebilir olmayacaktır.”

“Çevre ve hukuk açısından ciddi riskler barındırıyor”

“Görüldüğü üzere teklif, çevre ve ekoloji açısından çok ciddi riskler ve sakıncalar barındırmaktadır. Ormanlardan zeytinliklere, meralardan korunan alanlara kadar birçok doğal ve tarımsal değer, bu düzenlemelerle madencilik ve enerji yatırımlarına feda edilmek istenmektedir. Bu yapılırken Anayasa’nın çevreyi, ormanları ve tarım arazilerini korumaya yönelik hükümleri (md. 56, 169, 45) ile uluslararası çevre hukuku ilkeleri göz ardı edilmektedir. Teklif bu haliyle yasalaşırsa, geri dönülemez çevresel tahribatlar meydana gelebileceği gibi hukuk devleti ilkesi de büyük zarar görecektir.”

“Acele kamulaştırma ile köylünün tarlası elinden alınacak”

“Teklif ayrıca ‘stratejik veya kritik madenlere ilişkin madencilik faaliyetleri için acele kamulaştırma yapılabileceğini’ hükme bağlamaktadır. Yani, belirli maden projeleri için gerekli araziler, normal kamulaştırma prosedürü beklenmeden ivedi şekilde kamulaştırılıp şirkete tahsis edilebilecektir. Acele kamulaştırma düzenlemesi ise köylüler, çiftçiler ve arazi sahipleri açısından çok ciddi hak ihlalleri doğurabilecektir.

Bir anda Cumhurbaşkanı kararıyla veya kurul kararıyla köydeki meranızın, tarlanızın elinizden alındığını görebilirsiniz. Bu, mülkiyet hakkı ve adil yargılanma hakkı açısından kabul edilemez bir durumdur. Kaldı ki ‘kamu yararı’ gerçekten var mı, yok mu tartışması bile tam yapılmadan, toptan bir acele kamulaştırma düzeni getirilmiş olmaktadır. Uzun vadede ise köylünün elinde tarım arazisi kalmaması, sosyal dokunun bozulması gibi sonuçlar doğuracaktır. Her ne kadar acele kamulaştırma uygulaması daha önceden belli şekillerde yapılıyor olsa da bu kanunla, artık yargı yoluyla kanundaki açık düzenleme karşısında hukukilik denetimi yapılamayacaktır. Bu şekilde yargısal denetim ve karar alma sürecine katılım engellenecek ve idari bir işlem olacaktır.”

“Üstün Kamu Yararı Kurulu ile ‘süper izin’”

“Teklif, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde yeni bir Üstün Kamu Yararı Kurulu oluşturulmasını öngörmektedir. Bu kurul, kamuoyunda ‘süper izin kurulu’ olarak da anılmaktadır. Gerekçe olarak da belirli stratejik maden ve enerji projelerinde farklı kurumların uzun süren izin süreçlerini tek elde toparlayarak hızlandırmak gösterilmektedir. Düzenlemeye göre özellikle IV. Grup madenler ile ‘stratejik ve kritik madenler’ konusunda ilgili kurum (orman, tarım, kültür vb.) izin vermezse devreye bu kurul girecek ve ‘üstün kamu yararı’ kapsamında madencilik lehine nihai kararı alabilecektir. Kurul olumlu karar verirse, ilgili kurum 1 ay içinde gerekli izni vermek zorunda kalacak ve maden ruhsatı düzenlenecektir.”

“Korunan alanların statüsü fiilen zayıflatılıyor”

“Ayrıca bu kanunla ‘korunan alan’ etiketi taşıyan yerlerde bile, devlet kurumları ses çıkarmazsa maden şirketleri kolayca kazma vurabilecektir. Teklif ayrıca, kurumlar ses çıkarsa dahi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde kurulacak Üstün Kamu Yararı Kurulu’na bu izinleri onaylatma yetkisi vermektedir. Bu düzenleme, korunan alanların korunma statülerini fiilen zayıflatacaktır. Hukukumuzda; millî park, SİT alanı, sulak alan gibi yerlerde madencilik, tamamen yasak olmakla birlikte istisnai olarak uzun incelemeler ve katı şartlarla mümkünken, kanun teklifi ile izin süreçleri 3-4 ay gibi çok kısa bir süreye sıkışmakta ve izin için sessiz kalan kurum onay vermiş sayılmaktadır.”

“Ekonomik planlama yok, kaynak israfı var”

“Diğer yandan, ekonomik gerekçelerle bu madenlerin çıkartılması gerektiği söylenirken, iklim ve orman fakiri ülkenin bu kaynaklarının ekonomik değeri gözetilmeden, kaynak planlaması yapılmayarak, ekonomik israfa da yol açmaktadır. Yani sadece çevresel varlıkların yok edilmesi değil, ekonomik varlıkların da yok edilmesi söz konusudur. Tüm ekonomik hesaplar yanlış yapılmıştır.

Türkiye’nin en değerli şirketlerinin Varlık Fonunda toplanıp münhasıran Cumhurbaşkanlığının kullanımına alınması gibi ülkenin yer altı kaynakları da işbu ‘KURUL’ aracılığıyla münhasıran Cumhurbaşkanlığının kullanımına alınmıştır.”

“TBMM’ye ve topluma çağrı”

“Bu nedenle Kanun Teklifinin TBMM Genel Kurulu’ndan geçmemesi için meslektaşlarımızı, meslek örgütlerini, sivil toplum örgütlerini, yurttaşlarımızı ve TBMM’de üyesi bulunan tüm siyasi partileri kanunun geçmemesi için mücadele etmeye çağırıyoruz.

Bu topraklar, bir avuç şirkete değil tüm yurttaşlara ve gelecek kuşaklara aittir!”**